ΔΕΛΤΑ 360
Νέα
Έρευνα του Τμήματος Αθλητικής Δημοσιογραφίας του ΔΕΛΤΑ 360 αποτυπώνει το νέο τοπίο ενημέρωσης: καθημερινή κατανάλωση ειδήσεων, αλλά με λίγα λεπτά, μέσω κινητού και με εμφανή επιφυλακτικότητα απέναντι στην αξιοπιστία.
Η εικόνα για το πώς ενημερώνεται σήμερα η νέα γενιά αλλάζει ριζικά – και τα στοιχεία δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αμφισβήτησης. Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Αθλητικής Δημοσιογραφίας του ΔΕΛΤΑ 360, σε δείγμα 324 νέων, η ενημέρωση παραμένει καθημερινή συνήθεια, αλλά με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από το παρελθόν: πιο γρήγορη, πιο αποσπασματική και κυρίως ψηφιακή.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο; Οι νέοι ενημερώνονται συχνά, αλλά δεν εμπιστεύονται πλήρως τα μέσα από τα οποία αντλούν πληροφορίες.
**Η έρευνα διεξήχθη από τους σπουδαστές 2ου εξαμήνου Αθλητικής Δημοσιογραφίας της Ανώτερης Σχολής ΔΕΛΤΑ 360 Αθήνας, υπό την καθοδήγηση του δημοσιογράφου και εκπαιδευτή ΔΕΛΤΑ 360 Αθήνας, Δημήτρη Καϊμά.
Η ενημέρωση παραμένει καθημερινή – αλλά σε «δόσεις»
Η πλειονότητα των συμμετεχόντων δηλώνει ότι ενημερώνεται καθημερινά, επιβεβαιώνοντας ότι η ανάγκη για πληροφόρηση δεν έχει υποχωρήσει. Ωστόσο, ο χρόνος που αφιερώνεται είναι περιορισμένος: σχεδόν οι μισοί δηλώνουν ότι αφιερώνουν λιγότερο από 30 λεπτά την ημέρα, ενώ ένα ακόμη μεγάλο ποσοστό περιορίζεται στη μία ώρα.
Η ενημέρωση, δηλαδή, δεν αποτελεί πλέον μια αυτόνομη δραστηριότητα, αλλά ενσωματώνεται στην καθημερινότητα – ανάμεσα σε άλλες ασχολίες, κυρίως μέσω κινητού.
Πόσο συχνά ενημερώνεστε για την επικαιρότητα;
Η πλειονότητα των συμμετεχόντων δηλώνει ότι ενημερώνεται καθημερινά για την επικαιρότητα (172 άτομα), επιβεβαιώνοντας ότι η ενημέρωση παραμένει σταθερή συνήθεια, ιδιαίτερα για το νεανικό κοινό. Από εκεί και πέρα, οι απαντήσεις κατανέμονται σχεδόν ισομερώς: 60 άτομα ενημερώνονται 3–5 φορές την εβδομάδα και 56 άτομα 1–2 φορές εβδομαδιαίως, δείχνοντας ότι ένα σημαντικό κομμάτι του δείγματος διατηρεί πιο «ευέλικτη» σχέση με την ενημέρωση.
Στον αντίποδα, 32 άτομα δηλώνουν ότι ενημερώνονται σπάνια, ενώ μόλις 2 απαντούν «ποτέ», ποσοστό πρακτικά αμελητέο.
Το βασικό συμπέρασμα είναι διπλό. Από τη μία, η ενημέρωση δεν έχει εγκαταλειφθεί – αντίθετα, για τους περισσότερους αποτελεί καθημερινή πρακτική. Από την άλλη, δεν πρόκειται απαραίτητα για την παραδοσιακή, «τελετουργική» κατανάλωση ειδήσεων, αλλά για μια πιο διάχυτη και αποσπασματική διαδικασία, που πιθανότατα συνδέεται με την κατανάλωση περιεχομένου μέσω κινητού και social media.
Πόσες ώρες περίπου αφιερώνετε ημερησίως στην ενημέρωσή σας
Το μεγαλύτερο ποσοστό των συμμετεχόντων (140 άτομα – 44%) δηλώνει ότι αφιερώνει λιγότερο από 30 λεπτά ημερησίως στην ενημέρωση. Ακολουθεί ένα επίσης ισχυρό ποσοστό (117 άτομα – 37%) που αφιερώνει από 30 λεπτά έως 1 ώρα. Αντίθετα, μόνο 41 άτομα (13%) φτάνουν τη μία έως δύο ώρες, ενώ οι «βαριοί χρήστες» ενημέρωσης –πάνω από 2 ώρες– περιορίζονται σε μόλις 22 άτομα (7%).
Το συμπέρασμα είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό: η ενημέρωση έχει ενταχθεί στην καθημερινότητα, αλλά σε σύντομες, γρήγορες δόσεις. Δεν πρόκειται για βαθιά, μακροχρόνια ενασχόληση, αλλά για μια διαδικασία που «χωράει» ανάμεσα σε άλλες δραστηριότητες – πιθανότατα μέσα από το κινητό.
Σε συνδυασμό με το προηγούμενο εύρημα (υψηλή συχνότητα ενημέρωσης), διαμορφώνεται ένα ξεκάθαρο προφίλ: οι πολίτες –και ειδικά οι νέοι– ενημερώνονται συχνά αλλά επιφανειακά. Αυτό ενισχύει τη σημασία των γρήγορων formats, των τίτλων και των social media, που δεν απαιτούν χρόνο αλλά κερδίζουν την προσοχή.
Mobile-first ενημέρωση: Το κινητό στο επίκεντρο
Το κινητό τηλέφωνο είναι με διαφορά η βασική συσκευή ενημέρωσης, συγκεντρώνοντας περίπου το 77% των απαντήσεων. Υπολογιστές και τηλεόραση ακολουθούν σε μεγάλη απόσταση, επιβεβαιώνοντας ότι η πρόσβαση στην πληροφορία είναι πλέον άμεση, συνεχής και προσωπική.
Η ενημέρωση δεν έχει απλώς ψηφιοποιηθεί – έχει γίνει mobile εμπειρία
Social media: Η κυρίαρχη πηγή ενημέρωσης
Τα social media αποτελούν την βασική πηγή ενημέρωσης για τη νέα γενιά, ξεπερνώντας τόσο τις ιστοσελίδες όσο και τα παραδοσιακά μέσα. Παράλληλα, πλατφόρμες όπως το Instagram και το TikTok κυριαρχούν, επιβεβαιώνοντας τη στροφή προς την εικόνα, το βίντεο και τα σύντομα formats.
Οι ειδησεογραφικές ιστοσελίδες διατηρούν σημαντική παρουσία, ενώ η τηλεόραση εξακολουθεί να έχει ρόλο, αλλά όχι πρωταγωνιστικό. Οι εφημερίδες, αντίθετα, εμφανίζουν οριακή επιρροή.
Η ταχύτητα πάνω από την αξιοπιστία
Ίσως το πιο κρίσιμο εύρημα της έρευνας αφορά τα κριτήρια επιλογής μέσου ενημέρωσης. Οι νέοι επιλέγουν ένα μέσο κυρίως επειδή είναι γρήγορο και άμεσο, ενώ η αξιοπιστία έρχεται σε δεύτερη μοίρα.
Η ποικιλία περιεχομένου αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα, όμως η εμπιστοσύνη και η αξιοπιστία συγκεντρώνουν σαφώς χαμηλότερα ποσοστά.
Το μήνυμα είναι σαφές: η ενημέρωση κερδίζεται πλέον στη μάχη της ταχύτητας.
Ποια συσκευή επιλέγουν για ενημέρωση κυρίως;
Η συντριπτική πλειονότητα απαντά ότι προτιμά ένα μέσο επειδή είναι πιο άμεσο και γρήγορο (258 επιλογές – 53%). Δεν πρόκειται απλώς για μια τάση, αλλά για κυρίαρχη συμπεριφορά. Σε δεύτερο επίπεδο έρχεται η ποικιλία περιεχομένου (145 επιλογές – 30%), που δείχνει ότι οι χρήστες θέλουν πολλά θέματα, σε ένα σημείο, χωρίς να αλλάζουν πλατφόρμα.
Από εκεί και πέρα, τα πιο «ποιοτικά» κριτήρια υποχωρούν αισθητά. Μόλις 55 απαντήσεις (11%) δηλώνουν ότι επιλέγουν μέσο επειδή είναι αξιόπιστο, ενώ ακόμη λιγότεροι (30 – 6%) το επιλέγουν επειδή το εμπιστεύονται.
Το συμπέρασμα δεν αφήνει περιθώρια ωραιοποίησης: η ενημέρωση σήμερα καθοδηγείται από την ταχύτητα και την ευκολία, όχι από την αξιοπιστία. Σε ένα περιβάλλον όπου ο χρόνος είναι περιορισμένος και η πληροφορία άφθονη, ο χρήστης επιλέγει αυτό που θα του δώσει γρήγορα αυτό που θέλει – όχι απαραίτητα αυτό που είναι πιο έγκυρο.
Με απλά λόγια, η αξιοπιστία δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά έχει πάψει να είναι το πρώτο φίλτρο. Και αυτό είναι μια αλλαγή που εξηγεί σχεδόν όλα τα υπόλοιπα ευρήματα της έρευνας.
Fake news και παραπληροφόρηση: Μια καθημερινή εμπειρία
Σχεδόν 6 στους 10 συμμετέχοντες (59% – 189 άτομα) δηλώνουν ότι έχουν πέσει θύμα παραπληροφόρησης (fake news) τους τελευταίους έξι μήνες. Αντίθετα, το 41% (129 άτομα) απαντά αρνητικά.
Το ποσοστό είναι ιδιαίτερα υψηλό και δεν μπορεί να αγνοηθεί. Δείχνει ότι η παραπληροφόρηση δεν είναι ένα περιθωριακό φαινόμενο, αλλά μια καθημερινή εμπειρία για μεγάλο μέρος του κοινού. Και εδώ είναι το κρίσιμο σημείο: το εύρημα αυτό έρχεται να «δέσει» απόλυτα με τα προηγούμενα.
Όταν η ενημέρωση γίνεται κυρίως μέσω social media, μέσα σε λίγα λεπτά την ημέρα, και με βασικό κριτήριο την ταχύτητα αντί της αξιοπιστίας, τότε το έδαφος για την εξάπλωση ψευδών ειδήσεων γίνεται εξαιρετικά πρόσφορο.
Με απλά λόγια, οι ίδιοι οι όροι με τους οποίους καταναλώνεται η ενημέρωση σήμερα δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την παραπληροφόρηση.
Το πιο ενδιαφέρον, ωστόσο, είναι ότι πρόκειται για αυτοαναφερόμενη εμπειρία. Δηλαδή, οι πολίτες δεν αγνοούν το πρόβλημα – το αναγνωρίζουν. Και αυτό ανοίγει ένα δεύτερο, πιο σύνθετο ερώτημα: αν γνωρίζουν τον κίνδυνο, γιατί συνεχίζουν να εμπιστεύονται τα ίδια κανάλια ενημέρωσης;
Κρίση εμπιστοσύνης στα ΜΜΕ
Η έρευνα καταγράφει σαφή κρίση εμπιστοσύνης προς τα ΜΜΕ. Οι συμμετέχοντες θεωρούν ως βασικά προβλήματα τις πολιτικές επιρροές, την υπερβολή και δραματοποίηση, καθώς και την έλλειψη αντικειμενικότητας.
Παράλληλα, η αντίληψη για την ανεξαρτησία των δημοσιογράφων παραμένει χαμηλή, με την πλειονότητα να εκφράζει επιφυλάξεις.
Η αξιοπιστία των ελληνικών ΜΜΕ
Η τηλεόραση και το ραδιόφωνο εμφανίζουν πιο ισορροπημένη κατανομή, με σημαντικό ποσοστό να τα τοποθετεί στη μεσαία κλίμακα αξιοπιστίας (3), αλλά και με παρουσία στις υψηλότερες βαθμίδες (4 και 5). Αυτό δείχνει ότι, παρά την υποχώρησή τους ως βασικά μέσα ενημέρωσης, εξακολουθούν να διατηρούν ένα σχετικό κύρος.
Οι ειδησεογραφικές ιστοσελίδες κινούνται επίσης στη «γκρίζα ζώνη» της μέτριας αξιοπιστίας, με αρκετούς χρήστες να τις εμπιστεύονται σε έναν βαθμό, αλλά χωρίς να καταγράφεται ισχυρή απόλυτη εμπιστοσύνη. Πρόκειται για μέσα που χρησιμοποιούνται ευρέως, αλλά δεν έχουν καταφέρει να «κερδίσουν» πλήρως το κοινό.
Αντίθετα, τα social media συγκεντρώνουν αισθητά χαμηλότερες αξιολογήσεις, με μεγαλύτερη συγκέντρωση στις χαμηλές βαθμίδες (1 και 2). Το εύρημα αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον: τα μέσα που χρησιμοποιούνται περισσότερο για ενημέρωση είναι τα ίδια που θεωρούνται λιγότερο αξιόπιστα.
Εδώ αποτυπώνεται το βασικό παράδοξο της εποχής: οι πολίτες γνωρίζουν ποια μέσα είναι πιο αξιόπιστα, αλλά δεν τα επιλέγουν απαραίτητα ως κύρια πηγή ενημέρωσης.
Ως μεγαλύτερο πρόβλημα αναδεικνύονται οι πολιτικές επιρροές (241 απαντήσεις), επιβεβαιώνοντας ότι για ένα μεγάλο μέρος του κοινού η ενημέρωση δεν θεωρείται ανεξάρτητη. Αμέσως μετά έρχεται η υπερβολή και η δραματοποίηση (208), ένα στοιχείο που συνδέεται άμεσα με τη λογική των «εντυπώσεων» και του clickbait.
Ιδιαίτερα υψηλά είναι και τα ποσοστά στην έλλειψη αντικειμενικότητας (198), ενώ σημαντικός αριθμός συμμετεχόντων επισημαίνει τη χαμηλή ποιότητα περιεχομένου (113) και την έλλειψη ουσιαστικής έρευνας (108).
Η εικόνα που προκύπτει είναι ξεκάθαρη: οι πολίτες δεν αμφισβητούν μόνο την αξιοπιστία των ΜΜΕ, αλλά και τον τρόπο λειτουργίας τους συνολικά. Θεωρούν ότι επηρεάζονται πολιτικά, ότι υπερβάλλουν για να προσελκύσουν κοινό και ότι δεν επενδύουν αρκετά στην εις βάθος δημοσιογραφία.
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι τα ευρήματα αυτά «κουμπώνουν» απόλυτα με όλα τα προηγούμενα: χαμηλή εμπιστοσύνη, υψηλή χρήση social media, προτεραιότητα στην ταχύτητα.
Με απλά λόγια, το κοινό μοιάζει να έχει διαμορφώσει μια ξεκάθαρη άποψη: τα ΜΜΕ δεν έχουν χάσει μόνο το κοινό τους – έχουν χάσει και την αξιοπιστία τους στα μάτια του.
Και αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο να ανακτηθεί.
Πόσο ανεξάρτητοι είναι οι δημοσιογράφοι
Η μεγαλύτερη κατηγορία των συμμετεχόντων απαντά ότι οι δημοσιογράφοι είναι λίγο ανεξάρτητοι (127 άτομα – 39%), ενώ ακολουθεί ένα επίσης υψηλό ποσοστό που θεωρεί ότι δεν είναι καθόλου ανεξάρτητοι (94 άτομα – 29%). Μαζί, οι δύο αυτές κατηγορίες συγκροτούν μια σαφή πλειοψηφία δυσπιστίας.
Ένα 28% (91 άτομα) επιλέγει τη μέση στάση («μέτρια»), ενώ οι θετικές αξιολογήσεις είναι σχεδόν ανύπαρκτες: μόλις 8 άτομα θεωρούν ότι οι δημοσιογράφοι είναι πολύ ανεξάρτητοι και μόλις 2 άτομα πάρα πολύ.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η αντίληψη περί ανεξαρτησίας της δημοσιογραφίας βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα, με το κοινό να διατηρεί έντονη επιφύλαξη.
Και εδώ, για ακόμη μία φορά, τα ευρήματα συνδέονται άμεσα με όσα προηγήθηκαν. Οι πολιτικές επιρροές αναδείχθηκαν ως το μεγαλύτερο πρόβλημα των ΜΜΕ, η εμπιστοσύνη είναι περιορισμένη, ενώ η παραπληροφόρηση αποτελεί καθημερινή εμπειρία για πολλούς.
Αθλητική ενημέρωση: Real time και social media
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βρίσκονται στην κορυφή (153 επιλογές), αποτελώντας την βασική πηγή ενημέρωσης για αθλητικά θέματα. Ακολουθούν πολύ κοντά οι αθλητικές ιστοσελίδες (138), που διατηρούν ισχυρή παρουσία ως πιο «οργανωμένες» πηγές πληροφόρησης.
Οι τηλεοπτικές αθλητικές εκπομπές συγκεντρώνουν 108 επιλογές, δείχνοντας ότι παραμένουν σημαντικές, κυρίως για ανάλυση και σχολιασμό. Αντίθετα, τα αθλητικά ραδιόφωνα (46) και οι στοιχηματικές πλατφόρμες/sites (47) λειτουργούν περισσότερο συμπληρωματικά.
Οι εφημερίδες καταγράφουν ξανά πολύ χαμηλά ποσοστά (15), επιβεβαιώνοντας τη συνεχή τους υποχώρηση, ενώ μικρή είναι και η παρουσία άλλων πηγών.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η αθλητική ενημέρωση είναι πλέον άμεση, γρήγορη και έντονα συνδεδεμένη με τα social media, όπου η πληροφορία διακινείται σε πραγματικό χρόνο. Οι ιστοσελίδες ακολουθούν ως πιο αξιόπιστη δεύτερη επιλογή, ενώ τα παραδοσιακά μέσα περιορίζονται σε δευτερεύοντα ρόλο.
Πώς προτιμάτε να παρακολουθείτε ένα αθλητικό γεγονός;
Η πρώτη επιλογή είναι ξεκάθαρη: το κοινό προτιμά το live, δωρεάν τηλεοπτικό περιεχόμενο (131 επιλογές), επιβεβαιώνοντας ότι η άμεση και χωρίς κόστος πρόσβαση παραμένει καθοριστικός παράγοντας. Ακολουθούν πολύ κοντά η παρουσία στο γήπεδο (108) και η συνδρομητική τηλεόραση (103), δείχνοντας ότι η εμπειρία –είτε ζωντανή είτε υψηλής ποιότητας– εξακολουθεί να έχει μεγάλη αξία.
Τα online live streaming (61) βρίσκονται πιο χαμηλά, κάτι που πιθανόν συνδέεται με ζητήματα ποιότητας, καθυστερήσεων ή αξιοπιστίας της μετάδοσης. Αντίθετα, τα on-demand highlights και περιεχόμενο μέσω social media συγκεντρώνουν 88 επιλογές, επιβεβαιώνοντας ότι ένα σημαντικό μέρος του κοινού δεν ενδιαφέρεται απαραίτητα για το πλήρες γεγονός, αλλά για τη «σύνοψη» του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι 88 άτομα δηλώνουν ότι δεν παρακολουθούν αθλητικά γεγονότα, ποσοστό που δεν είναι αμελητέο.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η παρακολούθηση του αθλητισμού κινείται σε δύο ταχύτητες: από τη μία η ζωντανή εμπειρία (live ή γήπεδο) και από την άλλη η γρήγορη κατανάλωση περιεχομένου (highlights, social media).
Η αντικειμενικότητα στο αθλητικό ρεπορτάζ συγκεντρώνει μέση αξιολόγηση 3,62/5, μια τιμή που κινείται πάνω από το μέσο όρο, αλλά χωρίς να φτάνει σε υψηλά επίπεδα. Οι περισσότερες απαντήσεις συγκεντρώνονται στη βαθμίδα 3 (110 άτομα), δηλαδή στη «μέτρια» σημασία, ενώ σημαντική είναι και η παρουσία στις υψηλότερες βαθμίδες 4 (90 άτομα) και 5 (78 άτομα).
Οι χαμηλές αξιολογήσεις παραμένουν περιορισμένες (27 άτομα στο 2 και 11 στο 1), γεγονός που δείχνει ότι η αντικειμενικότητα δεν αμφισβητείται ως έννοια.
Το ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται αλλού: το κοινό αναγνωρίζει ότι η αντικειμενικότητα είναι σημαντική, αλλά όχι σε απόλυτο βαθμό. Δεν αποτελεί το μοναδικό ή κυρίαρχο κριτήριο.
Σε συνδυασμό με τα προηγούμενα ευρήματα –όπου η ταχύτητα και η ευκολία υπερισχύουν της αξιοπιστίας– προκύπτει μια πιο σύνθετη εικόνα: οι πολίτες θέλουν αντικειμενικότητα, αλλά μέσα σε ένα περιβάλλον που παραμένει γρήγορο, προσβάσιμο και ελκυστικό.
Ποια social χρησιμοποιούν περισσότερο
Το Instagram κυριαρχεί με 247 επιλογές, αποτελώντας την βασική πλατφόρμα ενημέρωσης. Ακολουθεί το TikTok με 160 επιλογές, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες, όπου η ενημέρωση περνά μέσα από σύντομα, γρήγορα βίντεο.
Το Facebook διατηρεί ισχυρή παρουσία (154 επιλογές), αλλά πλέον δεν είναι το απόλυτο κυρίαρχο μέσο, όπως στο παρελθόν. Το X (πρώην Twitter) περιορίζεται σε 43 επιλογές, ενώ πλατφόρμες όπως το LinkedIn (33), το WhatsApp (10) και το Snapchat (4) έχουν σαφώς μικρότερη επιρροή ως εργαλεία ενημέρωσης.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η ενημέρωση στα social media είναι πλέον οπτικοποιημένη και γρήγορη, με πλατφόρμες όπως Instagram και TikTok να καθορίζουν τον τρόπο κατανάλωσης περιεχομένου.
Σε συνδυασμό με όλα τα προηγούμενα ευρήματα, διαμορφώνεται ένα πλήρες προφίλ: οι πολίτες –και κυρίως οι νέοι– ενημερώνονται μέσα από εικόνα, βίντεο και σύντομα formats, σε περιβάλλοντα που δεν σχεδιάστηκαν αρχικά για δημοσιογραφία, αλλά έχουν εξελιχθεί σε βασικούς κόμβους πληροφόρησης.
Εμπιστοσύνη στα social media
Η πλειονότητα των συμμετεχόντων τοποθετεί την εμπιστοσύνη στα social media στη βαθμίδα «μέτρια» (52% – 167 άτομα). Πρόκειται για μια στάση που δεν δηλώνει αποδοχή, αλλά ούτε και απόρριψη. Είναι μια συνειδητή επιφύλαξη.
Ακολουθούν όσοι τα εμπιστεύονται λίγο (23% – 74 άτομα) και εκείνοι που δεν τα εμπιστεύονται καθόλου (9% – 28 άτομα). Στην άλλη πλευρά, οι θετικές αξιολογήσεις παραμένουν περιορισμένες: 12% δηλώνει πολύ και μόλις 4% πάρα πολύ.
Οι κίνδυνοι στα social media
Το συγκεκριμένο γράφημα αποτυπώνει με σαφήνεια ότι οι χρήστες δεν είναι «ανυποψίαστοι» μέσα στο περιβάλλον των social media – αντίθετα, έχουν πλήρη επίγνωση των κινδύνων.
Ως βασική ανησυχία αναδεικνύεται η παραπληροφόρηση (109 απαντήσεις – 34%), επιβεβαιώνοντας ότι το κοινό αναγνωρίζει το πρόβλημα όχι ως θεωρητικό, αλλά ως καθημερινό φαινόμενο. Ακολουθούν τα fake news (79 απαντήσεις – 25%), που ουσιαστικά λειτουργούν ως συμπληρωματική διάσταση του ίδιου ζητήματος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ανησυχία για τους αλγορίθμους που φιλτράρουν την ενημέρωση (53 απαντήσεις – 16%) καθώς και για την προπαγάνδα (51 απαντήσεις – 16%), στοιχεία που δείχνουν ότι οι χρήστες αντιλαμβάνονται πως η πληροφορία δεν είναι ουδέτερη, αλλά διαμορφώνεται.
Η κρυφή διαφήμιση μέσω influencers και χορηγών καταγράφεται χαμηλότερα (30 απαντήσεις – 9%), χωρίς όμως να είναι αμελητέα.
Συμπέρασμα
Η ενημέρωση στην ψηφιακή εποχή δεν βασίζεται πλέον αποκλειστικά στην αξιοπιστία, αλλά σε ένα σύνθετο πλέγμα παραγόντων, όπου κυριαρχούν η ταχύτητα και η προσβασιμότητα.
Η νέα γενιά γνωρίζει τους κινδύνους, αναγνωρίζει τα προβλήματα των ΜΜΕ, αλλά συνεχίζει να ενημερώνεται με τους δικούς της όρους.
Και αυτό ίσως είναι το πιο κρίσιμο μήνυμα της έρευνας:
η ενημέρωση δεν έχει χαθεί – έχει αλλάξει μορφή.